Türkiye’de sürdürülebilirlik ve yeşil dönüşüm alanında önemli bir iş birliği, 14 Ocak 2025 tarihinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Kredi Kayıt Bürosu (KKB) arasında imzalanan “Çevresel Performansa Esas Veri Paylaşımına İlişkin Protokol” ile hayata geçti. Söz konusu iş birliği, sanayi tesislerinin çevresel performanslarının daha görünür hale gelmesini ve bu verilerin yeşil dönüşüm süreçlerinde etkin şekilde kullanılmasını amaçlıyor.

Protokol kapsamında Bakanlık altyapısında yer alan Hava Emisyon Yönetimi (HEY) Portalı ve NEFES yazılımından elde edilen verilerden yararlanılarak tesislerin çevresel performans göstergelerinin oluşturulması planlanıyor. Böylece işletmelerin çevresel performanslarının daha sistematik şekilde değerlendirilmesi ve yeşil dönüşüm yatırımları için ihtiyaç duyulan finansman kaynaklarına erişim süreçlerinin desteklenmesi hedefleniyor. Çevresel verilerin daha görünür ve erişilebilir hale gelmesi hem işletmeler hem de finans kuruluşları için ortak bir değerlendirme zemini oluşturulmasına katkı sağlayacak.

Bu iş birliğinin önemli adımlarından biri de 4-5 Mayıs 2026 tarihlerinde Türkiye Bankalar Birliği ev sahipliğinde gerçekleştirilen “Ortak Veri, Ortak Gelecek: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı & Greendeks Çalışma Grubu” toplantısı oldu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, KKB ve Türkiye Bankalar Birliği’nin yanı sıra bankaların sürdürülebilirlik ekiplerinin katılımıyla düzenlenen çalışma grubunda, sürdürülebilir finansman süreçlerinde kullanılabilecek veri setleri ve sektörün çevresel veri ihtiyaçları ele alındı.

İki gün süren toplantılarda, çevresel verilerin finans sektörü tarafından nasıl daha etkin kullanılabileceği, sürdürülebilirlik değerlendirmelerinde hangi veri setlerine ihtiyaç duyulduğu ve kurumlar arası iş birliklerinin nasıl geliştirilebileceği üzerine görüş alışverişinde bulunuldu. Ayrıca Bakanlık tarafından sağlanacak hava emisyonu ve çevresel performans verilerinin, KKB tarafından geliştirilen sürdürülebilirlik platformu Greendeks üzerinden bankacılık sektörüyle tek merkezden paylaşılmasına yönelik çalışmalar da değerlendirildi.

Günümüzde sürdürülebilirlik performansı, işletmeler için yalnızca çevresel bir sorumluluk alanı olmaktan çıkıp finansmana erişimden tedarik zincirlerine kadar birçok konuda belirleyici hale geliyor. Bu nedenle güvenilir, doğrulanabilir ve erişilebilir çevresel verilere duyulan ihtiyaç her geçen gün artıyor. Bakanlık, KKB ve Türkiye Bankalar Birliği iş birliğiyle yürütülen çalışmalar da çevresel verilerin daha etkin kullanılmasına ve sürdürülebilir finansman ekosisteminin güçlendirilmesine katkı sağlamayı amaçlıyor.

Reel Sektör İçin Bu İş Birliği Ne İfade Ediyor?

Çevresel verilerin tek merkezden, güvenilir ve standart bir yapıda değerlendirilmesi; işletmelerin sürdürülebilirlik performanslarını daha görünür hale getirmelerine yardımcı oluyor. Bu sayede reel sektör, yeşil dönüşüm süreçlerini daha etkin yönetebilir, çevresel performansını somut verilerle takip edebilir ve artan sürdürülebilirlik beklentilerine daha güçlü şekilde uyum sağlayabilir. Bu yaklaşım, işletmelerin hem ulusal hem de uluslararası pazarlarda rekabet gücünü destekleyen önemli bir adım niteliği taşıyor.

Çevresel Veriden Finansal Değere

“Ortak Veri, Ortak Gelecek” yaklaşımı, işletmelerin çevresel performanslarının daha görünür hale gelmesini ve sürdürülebilirlik verilerinin finans sektörü tarafından daha etkin değerlendirilmesini destekleyen önemli bir adım niteliğinde. Ortak veri altyapılarının geliştirilmesiyle birlikte işletmelerin yeşil dönüşüm yolculuklarını daha somut verilerle ortaya koyabilmeleri ve finansman süreçlerinde bu verilerden yararlanabilmeleri için yeni fırsatlar oluşması bekleniyor.

Yeşil Dönüşümün Temeli Neden Güvenilir Veri?

Sürdürülebilirlik artık yalnızca çevresel bir sorumluluk değil; işletmelerin rekabet gücünü, finansmana erişimini ve geleceğe hazırlığını doğrudan etkileyen stratejik bir konu haline geldi.

Bankalar sürdürülebilir finansman kararlarını verirken, yatırımcılar şirketleri değerlendirirken ve tedarik zincirleri yeni iş birlikleri kurarken çevresel performansa ilişkin güvenilir verilere her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyuyor.

Ancak bu süreçte önemli bir zorluk bulunuyor. İşletmelere ait çevresel veriler çoğu zaman farklı kurumlarda, farklı formatlarda ve farklı sistemlerde yer alıyor. Bu durum hem işletmelerin aynı veriyi farklı platformlara tekrar tekrar sunmasına hem de finans kuruluşlarının standart ve karşılaştırılabilir değerlendirmeler yapmasını zorlaştırabiliyor.

İşte bu nedenle, çevresel verilerin ortak bir yapıda değerlendirilmesi ve güvenilir kaynaklardan erişilebilir hale gelmesi yeşil dönüşümün en önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.

Ortak Veri Yaklaşımı Neden Önemli?

14 Ocak 2025 tarihinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Kredi Kayıt Bürosu (KKB) arasında imzalanan “Çevresel Performansa Esas Veri Paylaşımına İlişkin Protokol”, bu ihtiyaca yönelik önemli bir adım niteliği taşıyor.

Protokol kapsamında Bakanlık bünyesinde bulunan Hava Emisyon Yönetimi (HEY) Portalı ve NEFES yazılımından elde edilen çevresel verilerin değerlendirilmesiyle sanayi tesislerinin çevresel performans göstergelerinin oluşturulması hedefleniyor.

Böylece işletmelerin çevresel performanslarının daha sistematik, karşılaştırılabilir ve doğrulanabilir şekilde değerlendirilmesi için önemli bir altyapının oluşturulması amaçlanıyor.

Greendeks’in Rolü

Bu iş birliği kapsamında geliştirilen yaklaşımın temel hedeflerinden biri, kamu kurumlarında bulunan çevresel verilerin finans sektörü tarafından daha etkin kullanılabilmesini sağlamak.

Bu doğrultuda Greendeks, çevresel performans verilerinin bankacılık sektörüyle tek merkezden paylaşılmasını destekleyen ortak bir platform olarak konumlanıyor. Böylece bankaların ihtiyaç duyduğu çevresel verilere daha standart, güvenilir ve erişilebilir şekilde ulaşabilmesi hedefleniyor.

Bu yaklaşım yalnızca veri paylaşımını kolaylaştırmakla kalmıyor; aynı zamanda işletmelerin çevresel performanslarının daha görünür hale gelmesine ve sürdürülebilir finansman süreçlerinde daha etkin değerlendirilebilmesine de katkı sağlıyor.

İşletmeler İçin Ne Anlama Geliyor?

Çevresel verilerin ortak bir yapıda değerlendirilmesi, işletmeler açısından yalnızca raporlama süreçlerini desteklemekle sınırlı değil.

Bu yaklaşım;

* Çevresel performansın daha görünür hale gelmesine,
* Performansın güvenilir verilerle takip edilmesine,
* Sürdürülebilirlik çalışmalarının somut göstergelerle desteklenmesine,
* Finans kuruluşlarıyla ortak bir değerlendirme dilinin oluşmasına,
* Yeşil dönüşüm yol haritalarının daha sağlıklı planlanmasına

katkı sağlayabilecek önemli bir altyapı sunuyor.

Ortak Veri, Ortak Gelecek

Yeşil dönüşüm sürecinde başarı yalnızca sürdürülebilirlik hedefleri belirlemekle değil, bu hedefleri güvenilir ve doğrulanabilir verilerle destekleyebilmekle mümkün olacak.

Kamu kurumları, finans sektörü ve reel sektör arasında geliştirilen ortak veri ekosistemi; çevresel performansın daha şeffaf, karşılaştırılabilir ve güvenilir şekilde değerlendirilmesine katkı sağlayarak Türkiye’nin sürdürülebilirlik yolculuğunda önemli bir rol üstlenmeyi hedefliyor.

Bu dönüşümde ortak veri anlayışı, yalnızca bugünün ihtiyaçlarına değil; geleceğin sürdürülebilir finans ve yeşil ekonomi ekosistemine de güçlü bir temel oluşturuyor.