English PDF

GP3I

Çevresel Performansın Küresel Dili

GP3I, sanayi tesislerinin çevresel performansını ortak bir metodoloji ile değerlendirmek ve uluslararası ölçekte karşılaştırılabilir hale getirmek amacıyla geliştirilen küresel bir girişimdir.

GP3I – Rüzgar Türbini ve Yeşil Doğa

Çevresel
Veriden
Ortak
Bir Standarta

Tesislerden elde edilen çevresel veriler; bilimsel yöntemlerle analiz edilerek Greendeks altyapısıyla Çevresel Performans Skoruna dönüştürülür. Böylece işletmeler çevresel performanslarını yalnızca ulusal değil, uluslararası ölçekte görünür kılabilir.

Çevresel Performans Skoru oluşturulurken işletmeye ait sürdürülebilirlik dokümanları da tek bir platformda toplanarak işletmeye özel bir Sürdürülebilirlik Veri Cüzdanı oluşturulur. Böylece işletmeler, sürdürülebilirlik verilerini güvenilir, düzenli ve halka açık şekilde paylaşma imkânını elde eder.

COP31 ile Başlayan Küresel Yolculuk

GP3I, Türkiye'nin COP31 Başkanlığı kapsamında uluslararası paydaşlarla birlikte hayata geçirilmesi hedeflenen stratejik girişimlerden biridir.

Türkiye'nin sanayide yeşil dönüşüm alanındaki deneyimini küresel ölçekte yaygınlaştırmayı amaçlayan girişim; ortak metodoloji, ortak değerlendirme dili ve uluslararası iş birlikleriyle çevresel performansın küresel standartlara taşınmasını hedeflemektedir.

STRATEJİK İŞ BİRLİĞİ:

Kamu Gücü ve Dijital Finansal
Uzmanlığın Birleşimi

GP3I, kamu tarafındaki sanayide yeşil dönüşüm bilgi birikimini Greendeks’in ileri seviye ESG değerlendirme ve dijital teknoloji kabiliyetiyle bir araya getirir. Çevresel performans verileri sürdürülebilir finansman, yatırım süreçleri ve kurumsal dönüşüm için anlamlı çıktılara dönüşür.

GP3I

T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı öncülüğünde geliştirilen GP3I, sanayi tesislerinin çevresel performansını ortak bir metodolojiyle değerlendirerek Türkiye'nin yeşil dönüşüm alanındaki bilgi birikimini uluslararası ölçekte görünür kılar.

Greendeks

Greendeks, GP3I altyapısını ileri seviye ESG analizleri, dijital değerlendirme araçları ve veri odaklı raporlama çözümleriyle destekleyerek şirketlerin sürdürülebilirlik performanslarını ölçmelerine ve geliştirmelerine yardımcı olur.

NASIL ÇALIŞIR?

Dört Adımda Küresel Görünürlük Sağlayın

01

Greendeks'e Üye Olun

02

Çevresel Performans Skorunuzu Oluşturun

03

Dokümanlarınızı Yükleyin

04

Tesisinizi Haritada Gösterin

Step 1 Step 2 Step 3 Step 4
Ecosystem Background

COP31 Ekosistemi

Küresel Bir İş Birliği Ekosistemi

GP3I; kamu kurumları, uluslararası finans kuruluşları, kalkınma ajansları, sanayi temsilcileri ve teknoloji paydaşlarını aynı sürdürülebilirlik ekosisteminde buluşturmayı hedeflemektedir.

COP31 ile birlikte büyümesi planlanan bu yapı; çevresel performansın ortak bir dilde değerlendirilmesini sağlayarak yeşil dönüşümün küresel ölçekte hızlanmasına katkı sunacaktır.

Uluslararası Finans Kuruluşları
Kamu Kurumları
Kalkınma Ajansları
Sanayi Temsilcileri
Teknoloji Paydaşları

BİLİMSEL METODOLOJİ

Çevresel Performans Skoru'nun
Bilimsel Metodolojisi

01

Life Cycle Assessment (LCA)

Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi

01

Üretim faaliyetlerinin çevresel etkilerini yaşam döngüsü boyunca uluslararası standartlara göre değerlendiren temel metodoloji.

Kapat
02

Life Cycle Inventory (LCI)

Yaşam Döngüsü Envanteri

02

Enerji tüketimi, emisyonlar, su kullanımı, atık oluşumu ve kaynak kullanımına ilişkin çevresel verilerin standartlaştırılmış şekilde toplanmasını sağlayan veri altyapısı.

Kapat
03

ReCiPe 2016 (Hierarchist)

Çevresel Etki Hesaplama Metodolojisi

03

Toplanan verileri insan sağlığı, ekosistem ve kaynak kullanımı dahil 18 farklı çevresel etki kategorisinde analiz eden uluslararası bilimsel metodoloji.

Kapat
04

Midpoint Characterization

Etki Kategorileri Analizi

04

Emisyon ve kaynak kullanımı verilerini iklim değişikliği, asitleşme, ötrofikasyon ve benzeri çevresel etki kategorilerine dönüştürür.

Kapat
05

Country-specific Characterization

Ülkeye Özgü Karakterizasyon

05

Çevresel etki hesaplamalarını ülkeye özgü bilimsel katsayılarla uyarlayarak daha doğru ve yerel sonuçlar üretir.

Kapat
06

World 2010 Normalization

Küresel Referans Normalizasyonu

06

Hesaplanan çevresel etkileri küresel referans değerleriyle normalize ederek farklı tesislerin karşılaştırılabilir olmasını sağlar.

Kapat
07

Global Triple P Index

Küresel Performans Endeksi

07

Küresel ölçekte bilimsel metodolojiler kullanılarak oluşturulan şeffaf, izlenebilir ve ölçülebilir çevresel performansı gösteren katsayıdır.

Kapat

Çevresel Etki
Hesaplama Metodolojisi

Hesaplama yaklaşımını ve
metodoloji detaylarını
görüntüleyin.

İncele

Bugünün Endeksi,
Yarının Küresel Standardı

GP3I, çevresel performans değerlendirmesini ortak bir metodoloji altında bulușturarak uluslararası ölçekte kabul gören referans sistemlerinden biri olmayı hedeflemektedir.

2026
COP31 Lansmanı
2027-2028
Pilot Uygulamalar ve Uluslararası Yaygınlaşma
2029-2031
Yeni Ülkelerin Katılımı ve Ekosistemin Büyümesi
2032+
Küresel Referans Standardı
2026
COP31 Lansmanı
2027–2028
Pilot Uygulamalar ve Uluslararası Yaygınlaşma
2029–2031
Yeni Ülkelerin Katılımı ve Ekosistemin Büyümesi
2032+
Küresel Referans Standardı
2026

COP31 Lansmanı

GP3I, Türkiye'nin COP31 Başkanlığı sürecinde küresel kamuoyuna tanıtılır. İlk pilot tesisler sisteme dahil olur ve uluslararası paydaşlarla işbirlikleri kurulur.

2027–2028

Pilot Uygulamalar ve Uluslararası Yaygınlaşma

Farklı ülkelerden sanayi tesisleri GP3I'ya katılır, Çevresel Performans Skoru çoklu ulusal bağlamlarda test edilerek metodoloji rafine edilir.

2029–2031

Yeni Ülkelerin Katılımı ve Ekosistemin Büyümesi

Kalkınma ajansları, uluslararası finans kuruluşları ve kamu otoriteleri ekosisteme endorse olur. GP3I verilerini sürdürülebilir finansman kararlarında referans göstermeye başlar.

2032+

Küresel Referans Standardı

GP3I, çevresel performans değerlendirmesinde küresel ölçekte kabul görmüş referans sistem haline gelir. Tüm kıtalarda tesisler ortak bir metodoloji çerçevesinde değerlendirilme yapısına erişir.

Sıkça Sorulan Sorular

GP3I; çevresel performansını uluslararası standartlarda değerlendirmek isteyen sanayi tesisleri ve üretim işletmeleri için geliştirilmiştir.

Çevresel Performans Skoru, işletmelerin çevresel performansını bilimsel metodolojiler doğrultusunda değerlendiren ve uluslararası ölçekte karşılaştırılabilir hale getiren bir skordur.

Çevresel Performans Skoru; Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (LCA) yaklaşımını temel alarak, tesislerden toplanan çevresel verilerin ReCiPe 2016, Midpoint Characterization, Country-specific Characterization ve World 2010 Normalization gibi uluslararası kabul görmüş bilimsel metodolojilerle analiz edilmesi sonucunda oluşturulur. Bu süreç, çevresel performansın şeffaf, karşılaştırılabilir ve uluslararası ölçekte değerlendirilebilir tek bir skora dönüştürülmesini sağlar.

İşletmenize ait sürdürülebilirlik dokümanlarını Greendeks'e yükleyerek işletmenize özel bir Sürdürülebilirlik Veri Cüzdanı oluşturmanızın ardından, tercihiniz doğrultusunda tesisinizi GP3I küresel haritasında pinleyerek uluslararası görünürlük kazanabilirsiniz.

Hayır. Tesisinizi haritada yayınlamak tamamen sizin tercihinize bağlıdır. Dilerseniz verilerinizi yalnızca kendi kullanımınıza açık şekilde gizli tutabilir veya GP3I küresel haritasında herkese açık olarak görünür hale getirebilirsiniz.

Greendeks, GP3I kapsamında çevresel performans değerlendirme sürecinin dijital altyapısını sağlayan teknoloji platformudur. İşletmeler değerlendirme süreçlerini Greendeks üzerinden yönetebilir ve Çevresel Performans skorlarını oluşturabilir.

BİLİMSEL METODOLOJİ

ReCiPe 2016

GP3I kapsamında çevresel performansın bilimsel temelli, karşılaştırılabilir ve bütüncül biçimde değerlendirilmesinde ReCiPe 2016 yaşam döngüsü etki değerlendirme (Life Cycle Impact Assessment, LCIA) metodolojisi esas alınmaktadır. ReCiPe 2016, yaşam döngüsü envanterinde yer alan emisyon ve kaynak kullanımlarını karakterizasyon faktörleri aracılığıyla çevresel etki göstergelerine dönüştüren ve sonuçları hem midpoint (orta nokta) hem endpoint (son nokta) düzeyinde değerlendirebilen bir yaşam döngüsü etki değerlendirme yöntemidir.

ReCiPe yöntemi ilk olarak 2008 yılında geliştirilmiş ve 2016 yılında kapsamlı biçimde güncellenmiştir. Güncel ReCiPe 2016 uygulaması 18 midpoint etki kategorisi ile 3 endpoint etki kategorisi kapsamaktadır. Midpoint düzeyinde iklim değişikliği, ince partikül madde oluşumu, fotokimyasal ozon oluşumu, karasal asidifikasyon, tatlı su ve denizel ötrofikasyon, su tüketimi gibi çevresel sorunlar ayrı göstergeler olarak değerlendirilir. Endpoint düzeyinde ise bu etkilerin neden-sonuç zinciri boyunca yol açtığı zararlar İnsan Sağlığı, Ekosistemler ve Kaynak Mevcudiyeti olmak üzere üçe ayrılır.

Midpoint göstergeleri çevresel mekanizmanın daha erken aşamasında bulunduğundan çevresel baskılarla daha doğrudan ilişkilidir. Endpoint göstergeleri ise etkileri nihai zarar boyutlarına taşıyarak sonuçların karar verme açısından daha bütüncül yorumlanmasını sağlar. ReCiPe 2016; Bireyselci (Individualist-I), Hiyerarşik (Hierarchist-H) ve Eşitlikçi (Egalitarian-E) olmak üzere üç kültürel perspektif sunmaktadır. Bu perspektifler özellikle zaman ufku ve çevresel mekanizmalara ilişkin kanıt düzeyinin ele alınışındaki değer tercihlerini yansıtır. GP3I hesaplamalarında Hiyerarşik (H) perspektifi esas alınmaktadır. Hiyerarşik perspektif, ReCiPe kapsamında bilimsel ve politik uzlaşıya dayalı varsayımları temel alan ve kısa ve uzun dönemli etkiler arasında dengeli bir yaklaşım sunan merkezi perspektif olarak değerlendirilmektedir.

ReCiPe metodoloji raporları, karakterizasyon faktörleri ve yönteme ilişkin ilgili veri dosyalarına Hollanda Ulusal Halk Sağlığı ve Çevre Enstitüsü (RIVM) tarafından yayımlanan resmi Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi sayfasından erişilebilir: RIVM – Life Cycle Assessment (LCA) Downloads: https://www.rivm.nl/en/life-cycle-assessment-lca/downloads

Kaynaklar

[1] Huijbregts, M.A.J., Steinmann, Z.J.N., Elshout, P.M.F., et al. (2017). ReCiPe2016: a harmonised life cycle impact assessment method at midpoint and endpoint level. The International Journal of Life Cycle Assessment, 22, 138–147. https://doi.org/10.1007/s11367-016-1246-y

[2] PRé Sustainability (2025). ReCiPe: Life cycle impact assessment at midpoint and endpoint level. Updated 2 June 2025. https://pre-sustainability.com/articles/recipe/